top of page

Bugünün Hareketlerinde Geçmişin Sesleri: Kyle Abraham'ın Cassette Vol. 1'i

Yazarın fotoğrafı: Berfin Feraye Şentürk
Berfin Feraye Şentürk
36 dakika önce
4 dakikada okunur

A.I.M by Kyle Abraham imzalı Cassette Vol. 1, Abraham'ın farklı hareket dillerinden beslenen özgün çağdaş dans yaklaşımıyla hareket, ses ve sahne tasarımı arasındaki ilişkiyi araştıran heyecan verici bir iş. Abraham'ın kendi açıklamalarında da vurguladığı üzere performans, sanatçının kişisel deneyimlerinden yola çıkarak Siyah-Amerikalı kimliğinin ve deneyimlerinin çeşitliliğini ele alıyor. Cassette Vol.1 aynı zamanda bireysel ve kolektif deneyimlere dair düşüncelerden beslenerek hafıza, kimlik ve zaman kavramlarına odaklanıyor. İş, anıların nasıl biriktiğini simgelemek için kaset formatını kullanırken geçmişin parçalarını günümüzün duygularıyla üst üste bindiriyor. Hareket dilini baleden Hip-Hop'a uzanan bir yelpazede ele alan koreografi, 80'ler ve 90'lar müziğinin dinamik enerjisini çağdaş sahneleme anlayışıyla doğal bir uyum içinde birleştiriyor.


Performans boyunca dansçıların hareketlerinde release (bırakma), kontrol ve ağırlık aktarımı arasında sürekli değişen bir denge dikkat çekiyor. Özellikle kol hareketlerinde göze çarpan akıcı fakat değişken hareket kalitesi, net ve uzayan çizgileri yitirmeden serbest kalabilme hissini barındırıyor. Belirgin çizgiler ile “release” temelli hareket anlayışının serbestliği arasındaki ilişki, koreografinin hareket dilini şekillendiriyor. Abraham'ın postmodern danstan aldığı ilham da bu çok katmanlı hareket dilinde hissediliyor. Hareket tekrarları koreografik yapının temel bir unsuru olarak kullanılıyor. Özellikle koreografi boyunca zaman zaman görülen ve 90'ların aerobik egzersizlerini anımsatan hareket dizilimleri, bu tekrarların dikkat çeken bir parçası. Grup bölümlerinde dansçıların hareketleri sırayla devraldığı kanon anları, sahnede dalgalanmayı andıran görsel bir etki yaratıyor. Zamanlama da koreografinin dikkat çeken bir başka unsuru. Özellikle sahnedeki bir vantilatörün önünde Hip-Hop temelli parti hareketleri sergileyen bir dansçının bölümü dikkate değer. Vantilatörün yarattığı rüzgâr ve dansçının ağır çekimdeki hareketleri birleştiğinde sahnede zaman algısı değişiyor. Bu yavaşlama, performansın geri kalanındaki dinamik ve ritmik hareketlerle belirgin bir karşıtlık oluşturuyor. Dansçılar seyirciyle doğrudan bir temas kurmasa bile kendi içlerine odaklı, doğal ve kendiliğinden gelişiyormuş gibi görünen icralarıyla izleyiciyi kendi dünyalarının içine çekmeyi başarıyorlar.


Cassette Vol.1, William Okajima, Fotoğraf: Christopher Duggan
Cassette Vol.1, William Okajima, Fotoğraf: Christopher Duggan

Cassette Vol. 1'de ses kullanımı, performansın duygusal atmosferini oluşturan temel öğelerden biri. Abraham'ın çocukluk ve gençlik yıllarına eşlik ettiğini belirttiği farklı müzik türleri, işin müzikal dünyasının temelini oluşturuyor. Pop, Hip-Hop ve R&B gibi türlerin bir arada bulunması, sanatçının kişisel hafızasının yanı sıra Siyah-Amerikalı deneyiminin kültürel çeşitliliğini de yansıtıyor. Kaset formatı ise müziği yalnızca nostaljik bir referans olarak değil, kişisel anıların bir araya getirildiği ve başkalarıyla paylaşıldığı bir araç olarak düşünmeye imkân tanıyor. Böylece müzik, koreografideki hafıza ve kimlik temalarını destekleyerek eserin duygusal ve ritmik dokusunu şekillendiriyor. Müzik ve dansçıların icrası arasındaki ilişki oldukça dengeli kurulmuştu. Dansçılar performans boyunca tempolu ve dinamik müziklerle uyum içinde hareket etseler de her bir sesi ya da efekti bire bir bedenlemeyi hedeflemiyor. Aksine, nüanslı hareketler ve küçük jestlerle yalnızca belirli sesleri öne çıkarmayı seçiyorlar. Böylece müziğin harekete yön vermesine izin verirken tamamen onun kontrolü altında olmaktan kaçınabiliyorlar. Sam Crawford ve Kyle Abraham'ın ses kurgusu, performansta işlenen temaları güçlendirmek için farklı işitsel unsurlardan yararlanarak geleneksel müzik kullanımının ötesine geçiyor. Bir dansçının kaset bandını çözerken ona eşlik eden müzik ve ses efektlerinin aniden kesilmesi, işin akılda kalıcı sahnelerindendi. Ses ile hareket arasındaki bu hassas zamanlama, Cassette Vol. 1'in fiziksel yapısını iyice belirginleştiriyor. Benzer şekilde, sahne tasarımının bir parçası olan küçük televizyonlarda eski reklamlar belirdiğinde müzik duruyor. Bu "reklam arası", izleyiciyi 80'li ve 90'lı yılların atmosferine doğru çekmeyi başarıyor. Bu tür beklenmedik ses kesintileri, performansın ritmini değiştirirken izleyicinin dikkatini müzik ve hareket arasındaki ilişkiye yeniden yönlendiriyor.


Sahnede yer alan tüm tasarım ögeleri - dekor, aksesuarlar, kostümler ve ışık-  performansı destekleyen canlı bir atmosferin yaratılmasında önemli rol oynadı. Seyircilerin işin başlamasını beklerken ilk karşılaştığı şey, sahnenin arka bölümünü aydınlatan tek bir spot ışığıydı. Bu ışık farklı pozlardaki mankenleri, bir telefon kulübesini, tavandan sarkan küçük televizyonları ve bu ekranlarda dönen eski video klipleri aydınlatıyordu. Canlı renklerdeki retro eşofman takımları ve 80'lerin kabarık perukları, dönemin ruhunu açıkça yansıtıyordu. Abartılı kostümler, teatral hareketler ve beklenmedik mizahi anlar, performansın oyunbaz ve zaman zaman absürt atmosferini güçlendiriyordu.



Cassette Vol.1, Amari Frazier, Catherine Kirk, Faith Joy Mondesire, Fotoğraf:  Christopher Duggan
Cassette Vol.1, Amari Frazier, Catherine Kirk, Faith Joy Mondesire, Fotoğraf: Christopher Duggan

Üstelik bu kostümler zaman zaman performansa katkı sunan birer aksesuara da dönüştü. İşin başlarında iki dansçı telefon kulübesinin önünde karşı karşıya geldi. Erkek dansçı eşofman üstünü kadın dansçıya uzattı ve kadın dansçı eşofmanı üzerine giydi. Eserin sonlarına doğru ise aynı ikili, düetlerine başlamadan önce eşofman üstlerini ve peruklarını çıkararak kazıtılmış saçlarını ortaya çıkardı. Performans boyunca dönemin abartılı ve renkli estetiğinin bir parçası olan bu kostümlerin çıkarılması, düetin görsel atmosferini sadeleştiriyordu. Böylece dikkat, kostümlerin yarattığı karakterlerden çok dansçıların bedenlerine ve aralarındaki ilişkiye yönlendiriliyordu.


Performans boyunca kullanılan aksesuarlar arasında en beklenmedik olanı ise oyuncaklardı. Dansçılar hareketlerine devam ederken sahne kenarlarından içeri oyuncakların fırlatılmasıyla adeta renkli bir oyuncak yağmuru başladı. Yağmur hafifleyip bitmeye yaklaştığını düşündürdüğü anda, bu kez daha büyük peluş oyuncaklarla çok daha yoğun bir hâl alarak salonda kahkahalara yol açtı. Dansçılar ilk selamlarını verdikten sonra bir diğer şaşırtıcı ve zekice sanatsal tercih devreye girdi: Dansçılardan biri sahnede kalıp dans etmeyi sürdürürken, ellerinde süpürgelerle sahneye giren görevliler oyuncakları sahnenin bir ucundan diğerine süpürmeye başladı. Normalde performansın sona erdiğini düşündüren selamın ardından hareketin devam etmesi, seyircinin beklentisiyle oynayan bir başka mizahi ana dönüştü. Böylece sahnenin temizlenmesi bile performansın bir parçası hâline geldi.


Işık tasarımı ise tüm bu aksesuarları ve kostümleri öne çıkaracak biçimde kurgulanmıştı. Başlangıçta sahneye hâkim olan canlı mor ve mavi tonlar, performansta merkeze alınan dönemin enerjisini yakalarken renkli kostümlerin ve oyuncakların ön plana çıktığı son bölümde kullanılan parlak beyaz ışık, renklerin patlamasını sağlayarak performansın enerjik havasına katkı sundu.


Cassette Vol.1, William Okajima, Fotoğraf: Christopher Duggan
Cassette Vol.1, William Okajima, Fotoğraf: Christopher Duggan

A.I.M by Kyle Abraham'ın Cassette Vol. 1 performansı, hareket, ses ve sahne tasarımını bir araya getirerek hafıza, kimlik ve zamanın geçişi üzerine düşünmeye alan açıyor. Bale, “release” temelli hareket anlayışı ve sosyal dans etkilerinin bir araya gelmesi, farklı hareket dillerinin birbiriyle etkileşime girdiği dinamik bir alan yaratıyor. Abraham'ın sanatsal tercihleri, eserin mizahi enerjisini korurken duygusal derinliğini de artırıyor. Cassette Vol. 1, hafızanın tek ve değişmez bir bütün olmadığını, farklı sesler, hareketler ve kişisel deneyimler aracılığıyla yeniden şekillenebildiğini hatırlatıyor. Performans, geçmişi yeniden gün yüzüne çıkarmak için bedenin ve müziğin nasıl birer araç hâline gelebildiğini düşündürüyor.











Yorumlar


bottom of page